urnurse.net
  รวมเรื่องควรรู้สำหรับการทำงานพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาล
การตรวจเพื่อวินิจฉัย
 

กลุ่มโรคติดเชื้อไวรัสระบบทางเดินหายใจ

กลุ่มโรคติดเชื้อ การเก็บตัวอย่างเพื่อส่งตรวจ
โรคไข้หวัดใหญ่ (Influenza), Parainfluenza, Adenovirus, Respiratory syncytial virus
  1. เก็บตัวอย่างจากเยื่อบุทางเดินหายใจ ใช้ไม้พันสำลี (swab) ถูบริเวณ Tonsil ทั้งสองข้างและ posterior pharynx จุ่มลงในหลอดที่บรรจุ transport media 1.5 มล.หักปลายไม้ทิ้ง ปิดหลอดเก็บตัวอย่างให้สนิทแช่กระติกน้ำแข็งทันที จากนั้นนำตัวอย่างใส่ลงใน Transport media แล้วบรรจุในถังไนโตรเจนเหลว หรือตู้แช่แข็งที่อุณหภูมิ -70o c หรือต่ำกว่า นำส่งตัวอย่างในถังไนโตรเจนเหลว (หรือกระติกน้ำแข็ง ถ้าเป็นการนำส่งในระยะใกล้) สำหรับวิธีการตรวจที่ NIH จะตรวจพิสูจน์เชื้อและจำแนกสับทัยป์โดยวิธี IFA และ HI และส่งต่อ WHO เพื่อยืนยันสายพันธุ์
  2. เก็บตัวอย่างจากเลือด เก็บเลือดประมาณ 3-5 มล.ปั่นแยกซีรั่มโดยปั่น 1500-2500 รอบ เวลา 10 นาที โดยเก็บเลือด ครั้งที่ 2 ห่างจากครั้งแรก 14 วัน
โรคคอตีบ (Diphtheria)
  1. Throat swab ใช้ไม้กดลิ้นและส่องดูบริเวณที่มีแผ่นเยื่อสีขาวในลำคอด้วยไฟฉาย ใช้ swab ถูและหมุนลงบนแผ่นเยื่อ ระวังอย่าให้ swab สัมผัสบริเวณกระพุ้งแก้ม ลิ้น และน้ำลาย ถ้าส่ง ใน 2 ชั่วโมง ให้ใส่ swab ลงในหลอดปราศจากเชื้อไม่ต้องแช่เย็น ส่งภายใน 24 ชั่วโมง ให้ใส่ swab ใน Amies transport medium ถ้าส่งนานมากกว่า 24 ชั่วโมง แต่ไม่เกิน 3 วัน ให้ใส่ swab ลงใน Silica gel transport medium การเลือก transport medium ขึ้นอยู่กับสถานการณ์และสถานที่ที่เก็บวัตถุตัวอย่าง
  2. Nasopharyngeal swab ใช้ flexible calcium alginate swab ผ่านเข้าไปในรูจมูกช้าๆให้แตะผนังในสุด หมุนลวด 5 วินาที กระตุ้นให้คนไข้ไอแล้วค่อยๆเลื่อน swab ออกมา สำหรับวิธีการนำส่ง เหมือนThroat swab
วิธีการตรวจ ใช้การเพาะเชื้อใน agar, ย้อมเชื้อจาก colony, สังเกตรูปร่าง, การติดสี, ทดสอบทางชีวเคมี
โรคไอกรน (Pertussis) เพื่อตรวจเชื้อ Bordetella pertussis
  1. Nasopharyngeal Swab ใช้ swab ผ่านเข้าไปในรูจมูกช้าๆให้แตะผนังในสุด หมุนลวด 5 วินาที กระตุ้นให้คนไข้ไอ แลัวจึงเลื่อน swab ออกมา ถ้านำส่ง lab ได้ภายใน 2 ชั่วโมง ให้ใส่ swab ใน 1 % casamino acid, ถ้านำส่ง lab ได้ภายใน 24 ชั่วโมง ให้ใส่ swab ใน Amies , transport medium with charcoal, ถ้านำส่ง lab ได้เกิน 24 ชั่วโมงแต่ไม่เกิน 2 วัน ให้ใส่ swab ใน Regan-Lowe transport medium ห้ามแช่เย็น (swab ที่ทำด้วยสำลี ไม่เหมาะสำหรับการเก็บตัวอย่าง เนื่องจากมี fatty acid)
  2. ตรวจเลือด เจาะเลือดประมาณ 5 มล.ปั่นแยกซีรั่ม โดยเก็บ paired serum คร้งที่สองห่างจากครั้งแรก 14 วัน ให้ใส่ในหลอดปราศจากเชื้อ ปิดจุกแล้วพันด้วยพาราฟิล์ม นำส่งโดยแช่ในกล่องโฟมที่มีน้ำแข็ง
โรค Legionellosis และ Pontiac fever
  1. Endotracheal aspirate, transtracheal aspirate และ Bronchoalveolar lavage ปริมาตร 2 มล. ใส่ในขวด cryotube เก็บและนำส่งในถังไนโตรเจนเหลว(-20 - -70oc ) หรือ ชิ้นเนื้อจากปอด (biopsy), ม้าม, ตับ, ไต (autopsy)1-5 กรัม ใส่ในภาชนะปราศจากเชื้อ แช่ในกระติกน้ำแข็งส่งจนถึงปลายทางภายใน 5 วัน ควรเก็บโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ชิ้นเนื้อปอดควรหยดน้ำเล็กน้อย ควรเก็บก่อนให้ Antibiotic
  2. เจาะเลือดประมาณ 4-5 มล.เก็บแล้วปั่นแยกซีรั่ม โดยเก็บเป็น paired serum ห่างกัน 28-42 วัน ครั้งละ 1 หลอดๆ ละไม่ต่ำกว่า 1 มล.ใส่หลอดปลอดเชื้อ พันด้วยพาราฟิล์มให้แน่น เก็บและนำส่งโดยถังไนโตรเจนเหลว
  3. เก็บปัสสาวะโดยต้องทำความสะอาดอวัยวะก่อนปัสสาวะ และเก็บปัสสาวะช่วงกลาง ไม่ต่ำกว่า 5 มล. นำตัวอย่างเก็บที่อุณหภูมิ 4o c ระหว่างรอการนำส่ง นำส่งด้วยเก็บภายในกระติกน้ำแข็ง (ควรเก็บมากกว่า 1 ตัวอย่างต่อผู้ป่วย 1 คน)
  4. น้ำ จากcooling tower ฝักบัว ก็อกน้ำ และ แหล่งกักเก็บน้ำ ปริมาณตัวอย่างไม่น้อยกว่า 200 มล.แช่เย็นขณะเก็บและนำส่ง เก็บได้ไว้ไม่เกิน 7 วัน
  5. เก็บ Swab สำหรับเพาะเชื้อที่ฝักบัว ก็อกน้ำ และCooling tower เก็บและนำส่งโดยถังไนโตรเจนเหลว
Hit Counter