urnurse.net
  ภาวะฉุกเฉิน และการช่วยเหลือเบื้องต้น
 

ได้รับสารพิษหรือ ยาเกินขนาด

(Toxic substance/Drug overdose)


การได้รับสารพิษ (toxic substance) หมายถึง การเจ็บป่วยที่เกิดจากการได้รับสารที่ทำให้เกิดอาการ และอาการแสดงอันไม่ปรารถนาเมื่อได้รับเข้าสู่ร่างกาย

สารพิษ สามารถเข้าสู่ร่างกายโดย
                1. การรับประทาน (ingestion)
                2. การสูดดม (inhalation)
                3. การดูดซึมผ่านทางผิวหนัง (absorption)
                4. การฉีดเข้าสู่ร่างกาย (injection)
สารพิษที่พบได้บ่อย ได้แก่ ยาฆ่าแมลง ยาปราบศัตรูพืช น้ำยาล้างจาน น้ำยาล้างห้องน้ำ น้ำมันต่างๆ ยาเบื่อหนู- สุนัข

ได้รับยาเกินขนาด (drug overdose) หมายถึง การที่ได้รับยาเข้าสู้ร่างกายในปริมาณที่มากกว่าขนาดของยาที่ใช้ เพื่อหวังผลในการบำบัดโรค และอาการตามปกติ และทำให้เกิดโทษต่อร่างกาย

ยาที่พบบ่อยได้แก่ ยาแก้ปวด ยานอนหลับ ยาจิตเวช ยาโรคหัวใจ ยาล้างแผล

อาการร่วม/อาการแสดง

การรักษาเบื้องต้น/ส่งต่อ

  1. หมดสติ คลื่นไส้อาเจียน ปวดท้อง
  2. ถ่ายอุจจาระ – ปัสสาวะราด
  3. มีการเปลี่ยนแปลงของระบบประสาท เช่น ขนาดของรูม่านตาผิดปกติ ง่วงซึม กระสับกระส่าย ระบบประสาทอัตโนมัติทำงานผิดปกติ
  4. ความดันโลหิตลดลง ช็อก
  • ประเมินความรู้สึกตัว ABCs
  • ถ้าระบบหายใจและระบบไหลเวียนโลหิตหยุดทำงาน ให้ทำการช่วยฟื้นคืนชีพ(cardiopulmonary resuscitation)
  • ให้ออกซิเจน ถ้าหายใจไม่ดี ยกเว้นคนไข้กินยาพาราควอต ห้ามให้ออกซิเจน
  • ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ

ขจัด และลดความรุนแรงของสารพิษ หรือยา โดย

  • ถอดเสื้อผ้าที่เปื้อนสารพิษออก ล้างพิษที่ติดอยู่ หรืออาบน้ำ
  • ทำให้อาเจียนในรายที่รู้สึกตัวดี แต่กรณีได้รับกรดหรือด่าง และสารไฮโดรคาร์บอน ห้ามทำให้อาเจียน
  • ล้างท้องโดยใส่สายยางเข้าสู่กระเพาะอาหาร จนไม่มีกลิ่นและสีของสารพิษ และล้างต่อไปอีกประมาณ 3-5 ลิตร แต่กรณีรับประทานกรด หรือด่างเข้มข้น ห้ามล้างท้อง
  • ใส่สารช่วยดูดซึมสารพิษ ได้แก่
    • ผงถ่านกัมมันต์ กรณีรับประทานสารเคมี ยากำจัดศัตรูพืช ที่ไม่ใช่พาราควอต
    • ใช้ผงดิน (fural earth) หรืออาจใช้น้ำละลายดินเหนียวหรือจอมปลวก กรณีรับประทานยาพาราควอต
    • ห้ามใส่ผงถ่านหรือผงดิน กรณีรับประทานยาพาราเซตามอล เพราะจะด้านการดูดซึมของ ยาต้านพิษของยาพาราเซตามอล
  • ให้งดน้ำและอาหารทางปาก
  • เมื่อพ้นภาวะวิกฤติ จึงทำการส่งต่อไปสถานบริการที่มีความพร้อม

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง

การสวนล้างกระเพาะอาหาร

Hit Counter