urnurse.net
  ภาวะฉุกเฉิน และการช่วยเหลือเบื้องต้น
 

โรคหลอดเลือดสมอง

(Stroke/Cerebrovascular disease)

หมายถึง

โรคที่เป็นผลมาจากการที่สมองได้รับความเสียหายจากความผิดปกติหลอดเลือดในสมอง โดยมีอาการขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่ได้รับความเสียหาย ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นโดยเฉียบพลัน

สาเหตุแบ่งตามลักษณะของโรค

  1. ภาวะที่สมองขาดเลือด(cerebral ischemia) เช่น
    • Transcient ischemic attack (TIA)
    • Cerebral infarction
  2. ภาวะมีเลือดออกภายในสมอง (cerebral hemorrhage)
    โรคที่มีอาการคล้ายกันกับโรคหลอดเลือดสมอง เช่น
    • ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ
    • ภาวะที่มีความผิดปกติของเกลือแร่
    • เป็นลม

อาการร่วม/อาการแสดง

การรักษาเบื้องต้น/ส่งต่อ

  • หมดสติ
  • อ่อนแรงทั้งตัว หรืออ่อนแรงเป็นบางส่วน
  • ชาครึ่งซีก หรือชาเฉพาะส่วนของร่างกาย
  • คอแข็ง
  • ตามัว หรือมองไม่เห็นทันทีทันใด โดยเฉพาะเป็นข้างเดียว
  • พูดไม่ชัด ตะกุกตะกัก นึกคำพูดไม่ออก หรือไม่เข้าใจคำพูด
  • ปวดศีรษะเฉียบพลัน และรุนแรง ชนิดที่ไม่เคยเป็นมาก่อน
  • เวียนศีรษะ บ้านหมุน คลื่นไส้ อาเจียน
  • เดินลำบาก
  • เป็นลม
  1. ประเมินความรู้สึกตัว ABCs
  2. ถ้าระบบหายใจและระบบไหลเวียนโลหิตหยุดทำงาน ให้ทำการช่วยฟื้นคืนชีพ (cardiopulmonary resuscitation)
  3. ให้ออกซิเจน
  4. ซักถามประวัติเท่าที่ทำได้ เพื่อหาสาเหตุซึ่งอาจมีอาการหรือโรคอื่นที่มีอาการคล้ายกันได้
  5. ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ ควรให้สารน้ำที่มีความเข้มข้นใกล้เคียงกับเลือด  (isotonic solution) เช่น NSS, Lactated Ringer’s solution ไม่ควรให้สารน้ำที่มีความเข้มข้นน้อยกว่าเลือด เช่น 5% D/W เพราะจะทำให้เกิดสมองบวมเป็นการเพิ่มความดันในกะโหลกศีรษะ  
  6. อัตราการให้สารน้ำควรให้ประมาณ maintenance หรือ ต่ำกว่า maintenance เล็กน้อย*
  7. ถ้าผู้ป่วยมีลักษณะของ increase intracranial pressure ให้ IV fluid rate KVO (Keep Vein Open)
  8. งดอาหารและน้ำทางปาก
  9. ส่งต่อไปสถานบริการที่มีความพร้อม

* การคำนวณ โดยใช้น้ำหนัก (ปอนด์) X 35 ในเด็ก หรือน้ำหนัก (ปอนด์) X21 ในผู้ใหญ่ ซึ่งจะเท่ากับปริมาณความต้องการ fluid ใน 1 วัน

หรือคำนวณจากสูตรของ Holiday and Segar โดย 10 กก. แรกต้องการน้ำ 100 มล./กก. บวกกับ 10 กก. ที่สอง ต้องการน้ำ 50 มล./กก. บวกกับสารน้ำ ที่คำนวณจากน้ำหนักที่มากกว่า 20 กก. ต้องการน้ำ 20 มล./กก.

Hit Counter