urnurse.net
  ภาวะฉุกเฉิน และการช่วยเหลือเบื้องต้น
 

ภาวะช็อค(Shock)

หมายถึง

ภาวะที่ร่างกายหรือเนื้อเยื่อต่างๆ ได้รับเลือดไปเลี้ยงไม่เพียงพอ ทำให้เกิดความไม่สมดุลระหว่างความต้องการ และปริมาณออกซิเจนที่เลือดนำไปเลี้ยงเนื้อเยื่อ

สาเหตุ:

  1. ความผิดปกติในการทำงานของหัวใจ ประสาท และต่อมไร้ท่อ
  2. มีภาวะเสียเลือดหรือน้ำอย่างรุนแรง (Hypovolumic shock)
  3. การติดเชื้อในกระแสเลือด(Septic Shock)
  4. ได้รับสารพิษ เช่น ถูกสัตว์แมลงกัด ได้รับสารเคมี หรือยาบางอย่าง
  5. มีความผิดปกตของเมตาบอลิซึม เช่น น้ำตาลในเลือดสูงหรือต่ำผิดปกติ ภาวะไตวาย ตับวาย เป็นต้น

อาการร่วม/อาการแสดง

การรักษาเบื้องต้น/ส่งต่อ

  • ระบบไหลเวียนโลหิตล้มเหลว เช่น BP<90/60 มม. ปรอท Pulse pressure 20 มม. ปรอท mean arterial pressure< 60 มม. ปรอท
  • กระสับกระส่าย ชีพจรเบาเร็ว ซีด เหงื่อออก ตัวเย็น กระหายน้ำ อ่อนเพลีย อาเจียน จะเป็นลม ปัสสาวะออกน้อยหรือไม่ออกเลย หายใจเร็วถี่ขึ้น ไม่สม่ำเสมอ หมดสติ
  • ถ้ามีอาการช็อกรุนแรง ม่านตาจะไม่ตอบสนองต่อแสง

ตรวจหาภาวะซ็อกจากอาการและอาการแสดงของผู้ป่วยให้ได้อย่างรวดเร็ว การช่วยเหลือจึงมีความรวดเร็วและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น หลักการช่วยเหลือมีดังนี้

  1. ประเมินความรู้สึกตัว ABCS
  2. ให้นอนราบยกขาสูงขึ้น 10-20 นิ้ว เพื่อเพิ่มการไหลเวียนของเลือด จากส่วนปลายกลับสู่หัวใจ และเพิ่มเลือดไปเลี้ยงสมอง
  3. ให้ออกซิเจนและให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย
  4. ให้สารน้ำทดแทนทางหลอดเลือดดำ เพื่อรักษาสัญญาณชีพ ควรให้สารที่มีความเข้มข้นใกล้เคียงกับเลือด (isotonic solution) เช่น  NSS ,Lactated Ringer’s solution ไม่ควรให้สารน้ำที่มีความเข้มข้นน้อยกว่าเลือด เช่น 5% D/W
  5. ให้งดน้ำและงดอาหารทางปาก
  6. ใส่สายสวนปัสสาวะค้างไว้เพื่อดูปริมาณปัสสาวะ
  7. แก้สาเหตุของการช็อก เช่น ถ้าเสียเลือดจากบาดแผลทำการห้ามเลือด
  8. ส่งไปสถานบริการที่มีความพร้อม
Hit Counter