urnurse.net
  ภาวะฉุกเฉิน และการช่วยเหลือเบื้องต้น
 

ชัก (Seizure)

หมายถึง

อาการชักเกิดจากความผิดปกติของการทำงานของเซลล์สมองในส่วนเปลือกสมอง(cerebral cortex) เป็นผลให้มีกระแสไฟฟ้าผิดปกติออกมาเป็นพักๆ ก่อให้เกิดความผิดปกติต่างๆ เช่น การเกร็งกระตุก เหม่อลอย ตาค้าง ตัวอ่อนหมดสติ หรือ เคลื่อนไหวผิดปกติของอวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่ง โดยเฉพาะการชัก แบ่งเป็น

  1. Localized seizure (focal, partial) เป็นการชักที่เริ่มจากจุดใดจุดหนึ่งของร่างกาย อาจจะกระจายไปทั่วร่างกายหรือไม่ก็ได้
  2. Generalized seizure การเกิดขึ้นทั้งตัว ผู้ป่วยจะไม่รู้สึกตัว

สาเหตุ 

  1. การติดเชื้อในกะโหลกศีรษะ
  2. การบาดเจ็บที่ศีรษะ
  3. ความผิดปกติของเมตาบอลิซึม และการได้รับสารพิษ
  4. เนื้องอกในสมอง
  5. ความผิดปกติทางพันธุกรรม
  6. ความผิดปกติของสมองแต่กำเนิด
  7. มีไข้สูง

อาการร่วม/อาการแสดง

การรักษาเบื้องต้น/ส่งต่อ

  • การเกร็ง กระตุก
  • เหม่อลอย ตาค้าง
  • น้ำลายไหล คลื่นไส้ อาเจียน
  • จำเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นไม่ได้ หมดสติในเวลาต่อมา
  1. ประเมินความรู้สึกตัว ABCs
  2. ดูแลระบบหายใจ ให้ออกซิเจน
  3. ทำทางเดินหายใจให้โล่งป้องกันสิ่งแปลกปลอมอุดกั้นทางเดินหายใจ เช่น ฟันหลอม เศษอาหาร เสมหะ (ไม่ต้องใช้อุปกรณ์ในการกดลิ้น)
  4. จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในสถานที่ปลอดภัย ป้องกันอุบัติเหตุยกไม้กั้นเตียงขึ้น เก็บอุปกรณ์ที่อาจทำให้เกิดอันตรายออก
  5. จัดท่านอนกึ่งคว่ำไปด้านใดด้านหนึ่ง เพื่อป้องกันการสูดสำลัก และลิ้นตกไปอุดกั้นทางเดินหายใจ
  6. ให้สารน้ำทางหลอกเลือดดำเพื่อไว้ฉีดยาเวลาชักซ้ำ
  7. ในกรณีการชักจากมีไข้สูง ให้ทำการลดไข้
  8. กรณีชักไม่หยุด( Status epilepticus) อาจต้องใช้ยาระงับชัก ทางหลอดเลือด หรือสวนทวารหนัก (ตาม standing order)
  9. ส่งต่อไปสถานบริการที่มีความพร้อม
Hit Counter