urnurse.net
  ภาวะฉุกเฉิน และการช่วยเหลือเบื้องต้น
 

แผลไหม้(burn)

หมายถึง

ผิวหนังหรือเนื้อเยื่อที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางด้านสรีรวิทยาจากการถูกเผาไหม้ หรือการได้รับความร้อนจากเปลวไฟ กระแสไฟฟ้า รังสี สารเคมี
การแบ่งความรุ่นแรงของผิวหนังไหม้ พิจารณาจาก

  • ขนาดของแผลซึ่งอาจจะให้กฎเลขเก้า (rules of nine) ในผู้ใหญ่ หรือวิธีของ Lund and Browder ในเด็ก (อาจประเมินโดยกำหนดว่าพื้นที่ 1 ฝ่ามือของผู้ป่วยเท่ากับ 1% ของพื้นที่ผิวหนังของผู้ป่วย)
  • ความลึกของบาดแผลคือ
  • แผลไหม้ระดับหนึ่ง(first degree burn) ลึกถึงชั้นหนังกำพร้า ผิวหนังมีสีแดงบวมเล็กน้อย ปวดแสบปวดร้อน ไม่มีตุ่มน้ำพองใส
  • แผลไหม้ระดับสอง (second degree burn) มีการไหม้ของหนังกำพร้าและชั้นหนังแท้บางส่วน ผิวหนังมีลักษณะตุ่มน้ำพองใส มีสีแดง เจ็บ มีน้ำเหลืองซึม
  • แผลไหม้ระดับสาม (third degree burn) ลึกถึงผิวหนังทุกชั้นรวมทั้งชั้นไขมันใต้ผิวหนัง ผิวหนังมีลักษณะแห้งแข็ง และไม่ยืดหยุ่น หรืออาจมีสีขาวใส เพราะเนื้อเยื่อตายหมด ไม่มีความรู้สึกเจ็บ

อาการร่วม/อาการแสดง

การรักษาเบื้องต้น/ส่งต่อ

  1. แผลไหม้ระดับสองตั้งแต่ 15% ของพื้นที่ร่างกายขึ้นไป
  2. แผลไหม้ระดับสอง หรือ สามบริเวณหน้า มือเท้าถึงอวัยวะเพศ และข้อต่อ
  3. แผลไหม้ระดับสามที่มากกว่า 5% ของพื้นที่ร่างกาย
  4. แผลไหม้ที่เกี่ยวข้องกับระบบหายใจ อันอาจจะเกิดการหายใจขัดข้อง
  5. แผลไหม้จากกระแสไฟฟ้าแรงสูง
  6. แผลไหม้จากสารเคมี
  7. แผลไหม้ในผู้ป่วยที่ช่วยตัวเองไม่ได้ เช่น ทารก ผู้สูงอายุ ผู้ที่เมาสุรา
  8. แผลไหม้ในผู้ที่มีโรคประจำตัว หรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง
  9. แผลไหม้ที่มีการบาดเจ็บอื่นร่วม
  10. แผลระดับสองและสาม รวมกันมากกว่า 10% ในคนไข้ อายุต่ำกว่า 10 ปี หรือมากกว่า 50 ปี
  • ประเมินความรู้สึกตัว ABCs
  • ประเมินการบาดเจ็บร่วมอื่นๆ เช่น กระดูกหัก ศีรษะได้รับบาดเจ็บ
  • แผลไหม้ 20% ของพื้นที่ผิวหนังขึ้นไป ต้องให้สารน้ำเพื่อป้องกันภาวะ hypovolemic shock โดยใช้สูตร Parklan
  • ถอดแหวน กำไล นาฬิกา หรือสิ่งที่สวมไว้พอดีกับอวัยวะนั้นออก ป้องกันการบวมของเนื้อเยื่อ หรือเกิดการกดรัด
  • ท้องอืดใส่สายยางเข้าในกระเพราะอาหาร
  • ถ้าแผลไหม้บริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ หรือมากกว่า 20 % ของพื้นที่ร่างกาย ต้องใส่สายสวนปัสสาวะคาไว้ เพื่อบันทึกปริมาณปัสสาวะ
  • ใช้สบู่และ NSS ทำความสะอาดบาดแผล
  • ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นประคบเพื่อลดการทำลายเนื้อเยื่อ (ในรายที่มีแผลไหม้ ระดับสองที่มากกว่า 10 % ขึ้นไป ไม่แนะนำให้ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นประคบ เพราะอาจทำให้เกิดภาวะ hypothermia shock ได้)
  • เอาสิ่งแปลกปลอม หรือเนื้อเยื่อที่สกปรกออก อาจต้องโกนขน เพื่อความสะดวกในการทำความสะอาดแผล
  • ส่งต่อไปสถานบริการที่มีความพร้อม

 

แผลไหม้เล็กน้อยและไม่เข้ากับ ลักษณะดังกล่าวข้างต้น

สามารถให้การดูแลรักษาได้

  • ให้การดูแลบาดแผล
  • ให้ยาแก้ปวด
  • อาจให้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการติดเชื้อ
  • ให้ยาป้องกันบาดทะยัก(ตามแนวทางมาตรฐาน)
  • นัดตรวจซ้ำเพื่อประเมินการรักษา

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง

การดูแลผู้ป่วยแผลไหม้

Hit Counter